Democratie voor half-gevorderden: Crises en mogelijke oplossingen

Democratie “zoals we die kennen” staat, zo horen we allerwegen, wereldwijd onder druk en wordt bedreigd. Dit leidt vaak tot een defensieve reflex: behouden wat we hebben en ons dierbaar is. Tegelijk horen we al tientallen jaren dat “de” democratie tekortschiet, voelen mensen zich niet gehoord en lijkt gemeenteraadslid een gevaarlijk beroep te worden. Democratie moet hervormd worden! Maar maakt experimenteren haar niet juist kwetsbaar? Om uit dit dilemma te geraken moeten we twee belangrijke denkstappen doen: inzien dat “democratie” niet een zelfstandig ding is, maar onderdeel van de liberaal-democratische rechtsstaat, en onderscheid maken tussen de crises die bij democratie horen en de meer systemische crisis die democratie momenteel doormaakt. Zetten we die stappen, dan kunnen we ontsnappen aan fatalisme, opteren voor meer en, vooral, betere democratie, en kiezen uit de talloze voorstellen tot verbetering die al gedaan zijn.